pigmenten en kleurstoffen van de verfmolen

Pigmenten en kleurstoffen

Natuurlijke en kunstmatig verkregen pigmenten nu ook bij www.meubelrestauratieshop.nl

Voor het kleuren van verf, inkt, textiel, kunstoffen of andere materialen worden pigmenten/ kleurstoffen gebruikt. Pigment is poeder dat uit kleine, onoplosbare, sterk gekleurde korrels bestaat. Om pigment te verwerken, moet er gebruik worden gemaakt van een bindmiddel. Pigmenten zijn niet in water oplosbaar, een kleurstof daarentegen vaak wel. Dit zijn meestal plantaardige of dierlijke verfstoffen.

 

Verfstoffen kunnen in de volgende groepen worden ingedeeld:

  • Natuurlijk anorganische pigmenten  synthetische anorganische pigmenten voorbeelden natuurlijk: oker, omber, lapis lazuli, malachiet en krijt. Voorbeelden synthetisch: titaan wit, cadmium geel en rood en ultramarijn blauw.
  • Natuurlijke organische kleurstoffen en pigmenten. Voorbeelden plantaardig: meekrap, indigo en wijngaard zwart. Voorbeelden dierlijk: been- of ivoor zwart, sepia en cochenille.
  • Synthetische organische pigmenten. Voorbeelden: indisch geel, gummi gut imitatie en permanent rood

 

Soms is de benaming van een pigment terug te leiden van de (chemische) bereiding.

Dodekop rood/ paars heeft zijn naam te danken aan de ketel waar hij vroeger in werd bereid.

Deze ketel scheen op een doodskop te lijken.

In de loop der jaren zijn er echter ook veel fantasienamen gekomen. Deze leiden vaak af van een

bepaalde tint, streek of voorwerp en zijn vaak moeilijk te verkrijgen onder die bepaalde naam.

voorbeelden:  kanarie geel, bloed rood, aqua blauw en zaans groen.

 

!

ZINKWIT

Zinkwit

Zinkoxide is een wit of geel poeder, dat onoplosbaar is in water en ethanol. Als mineraal heet het zinkiet. Zinkoxide ontstaat door verbranden van zink, maar ook door thermische ontleding van zinkhydroxide, zinkcarbonaat of zinknitraat.

Toepassing: Het heeft een geringe zuur- en alkaliebestendigheid, het pigment beschermt tegen algen en schimmel en het zorgt voor een goed verloop van verf en het beschermt tegen corrosie (in combinatie met lood(II)oxide of loodsulfaat). Zinkoxide absorbeert alle straling beneden 360 nm en beschermt daarom met zinkoxide bestreken materialen uitstekend tegen veroudering door UV-licht. Zinkoxide reageert met zure componenten in coatings en verf. Daarbij worden zink-zepen gevormd, waarmee de flexibiliteit en de hardheid van de verf kan worden beïnvloed. Het wordt gebruikt in rubber, keramiek en cosmetica. Het wordt ook ingezet als coating op papier. Zinkoxide kan deel uit maken van een farmaceutische zalf, bijvoorbeeld tegen zonnebrand. Als pigment in verf is zinkwit enigszins transparant, in tegenstelling tot titaanwit, dat volledig dekkend is.

CARBON BLACK

Carbon black

Carbon black is de naam van een gemeenschappelijk zwart pigment dat traditioneel werd geproduceerd uit de verkoling van organische materialen zoals hout of bot. Het is zwart omdat het weinig licht reflecteert maar bijna alle licht absorbeert. Het is het zwartste zwart dat er te vinden is. Er zijn ook specifieke zwarte pigmenten als

  • Ivoor zwart werd traditioneel geproduceerd door verkoling van ivoor of  botten (beenderzwart)
  • Wijnstok zwart werd traditioneel geproduceerd door verkoling verdroogde druif wijnstokken en stengels.
  • Lampenzwart werd traditioneel geproduceerd door het verzamelen van roet, ook bekend als lampblack, uit olielampen.

Nieuwere methoden voor de productie van roet hebben deze traditionele bronnen vervangen hoewel sommige materialen nog steeds worden geproduceerd met behulp van traditionele methoden. Voor ambachtelijke doeleinden, is het zeer nuttig.

OXYD ZWART

Oxyd zwart

Oxyd zwart wordt synthetisch gemaakt van ijzeroxyde 19e eeuws Is een kunstmatig mineraal pigment. In tegenstelling tot andere zwarte pigmenten droogt ijzeroxyde goed. Reageert uitzonderlijk goed met alle bindmiddelen. Heeft een goed kleurend en dekkend vermogen.

VAN DIJKS BRUIN

Van Dijks bruin

van Dijks bruin eigenlijk van Dycksbruin is vernoemd naar de kunstschilder Anthony van Dyck. 17e eeuws. Bruinkool dat water oplosbaar is gemaakt. Het pigment kan worden gebruikt voor onderschildering of als houtbeits.

ITALIAANS OMBER

Italiaans omber

Italiaanse Omber is een pigment dat al in de Oudheid werd gebruikt.  De naam van het gesteente umber is afgeleid van de Italiaanse regio Umbrië. Tegenwoordig is omber vooral afkomstig van Frankrijk, Italië en Duitsland. Het meest bekend zijn de umber-afzettingen van Cyprus. Toepasbaar met alle bindmiddelen. Ombers in olie gemengd, drogen uitstekend.

OMBER GEBRAND

Omber gebrand

Omber gebrand. Aardkleuren uit Frankrijk, Italië, Duitsland en Cyprus. In diverse bruin tinten. Het branden betekent eigenlijk bakken; zo krijgt omber zijn kastanje- achtige kleur. Toepasbaar met alle bindmiddelen. Ombers in olie gewreven, drogen uitstekend.

OMBER ONGEBRAND DONKER

Omber ongebrand donker

Aardkleuren uit Frankrijk, Italië, Duitsland en Cyprus. In diverse bruin tinten. Het branden betekent eigenlijk bakken; zo krijgt omber zijn kastanje- achtige kleur. Toepasbaar met alle bindmiddelen. Ombers in olie gewreven, drogen uitstekend.

TURKSE OMBER GEBRAND DONKER

Turkse omber gebrand donker

Aardkleuren uit Frankrijk, Italië, Duitsland en Cyprus. In diverse bruin tinten. Het branden betekent eigenlijk bakken; zo krijgt omber zijn kastanje- achtige kleur. Toepasbaar met alle bindmiddelen. Ombers in olie gewreven, drogen uitstekend.

GEEL OKER JTCLES

Geel oker JTCLES

Het pigment is goed dekkend en uitstekend lichtecht in alle schildertechnieken. In olieverf is oker een snel drogende kleur en is daarom nuttig bij gebruik als onderschildering. De gele kleur van een onderschildering met oker zal door het hele schilderij heen schemeren en het een bepaalde warmte geven.

Rode en gele oker pigmenten worden op veel plaatsen gewonnen, zo ook aan het aardoppervlak in Minas Gerais in Brazilië. In de Amerikaanse staat Virginia wordt oker in open mijnen met de hand opgeraapt. In de omgeving van de Franse plaats Rousillon wordt ook veel oker in de bodem aangetroffen. Ook in Australië wordt oker gevonden, waar de Aboriginals het gebruikten om hun lichaam te kleuren. Ook in Nederland treft men wel okerkleurige grond aan. Het is dan ook een kleurstof die sinds de oudheid in schilderkunst wordt gebruikt. Limoniet is een mineraal dat een grote leverancier is van gele oker.  De kleisoorten die voor de bereiding van okers gebruikt worden, zijn op verschillende plaatsen aangetroffen en hebben daardoor ook verschillende tinten. Deze okers zijn verven die tot de oudste behoren in de schilderkunst. De kleuren lopen uiteen en dragen allerlei benamingen, zoals: goud-oker, lichte oker, rode oker, bruine oker. Door verhitting kunnen nog tal van andere kleuren worden verkregen (gebrande oker) die min of meer naar het roodbruin neigen. Ook Napels-geel; Keulse aarde, van Dijksbruin en de ombers behoren tot de okersoorten. Het gaat hier om een semi-transparante verfstof die goed droogt en zich laat mengen met andere verven.

SIENNA ONGEBRAND

Sienna ongebrand

Siena is een natuurlijk aardpigment dat al in de oudheid werd gebruikt. Van origine uit Siena (in Toscane, Italië), later ook uit Corsica, Sardinië, Duitsland, Spanje en Klein-Azië. Kan overal mee gemengd worden. Is niet bestand tegen felle hitte.